{"id":14914,"date":"2018-12-05T12:28:07","date_gmt":"2018-12-05T09:28:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.belediyeler.net\/?p=14914"},"modified":"2018-12-05T12:28:07","modified_gmt":"2018-12-05T09:28:07","slug":"belediye-ve-yaklasan-secimleri","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.belediyeler.net\/?p=14914","title":{"rendered":"BELED\u0130YE VE YAKLA\u015eAN SE\u00c7\u0130MLER\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Sami AKPINAR<\/p>\n<p>Evet, 31 Mart 2019 yerel se\u00e7imleri yakla\u015fmakta ve de bug\u00fcn h\u0131zl\u0131 bir siyasal haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmakta&#8230;<\/p>\n<p>Se\u00e7imi kazanabilmek i\u00e7in olabilecek ittifaklar, se\u00e7imi kazanmak i\u00e7in yo\u011fun pazarl\u0131klar yap\u0131lmakta&#8230;<\/p>\n<p>Ve de \u00f6yle ki, belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanabilmek i\u00e7in siyasi kimliklerden \u00f6d\u00fcnler verilmekte, siyasi ilkelerden uzakla\u015f\u0131lmakta&#8230;<\/p>\n<p>Evet, bug\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen siyasi harita bu&#8230;<\/p>\n<p>Bu nedenle, \u00f6ncelikle T\u00fcrkiye&#8217;deki belediyecili\u011fin tarihine k\u0131saca bir bakmak gerekir.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>Kurulu\u015fundan 1850&#8217;li y\u0131llara kadar Osmanl\u0131 devletinde bir belediye \u00f6rg\u00fctlenmesi yoktur.<\/p>\n<p>Bu hizmetler, genel olarak vak\u0131flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kad\u0131lar ve birer esnaf kurulu\u015fu olan loncalar da bu hizmetlerin hem yerine getirilmesinde hem de denetiminde \u00f6nemli birer akt\u00f6r olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bat\u0131l\u0131 anlamda bir belediye te\u015fkilat\u0131n\u0131n ilk \u00f6rg\u00fctlenmesi ise Tanzimat d\u00f6neminde ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tanzimat d\u00f6nemi, &#8220;Tanzimat Ferman\u0131&#8221; denilen ve 3 Kas\u0131m 1839 g\u00fcn\u00fc okunan G\u00fclhane Hatt-\u0131 Humayun&#8217;un ilan\u0131 ile ba\u015flayan ve 1876 y\u0131l\u0131na kadar olan bir d\u00f6nemdir.<\/p>\n<p>Yani bir \u00f6l\u00e7\u00fcde modernle\u015fme ve yenile\u015fmenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde reformlar\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir.<\/p>\n<p>Ve de bat\u0131daki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda idari, hukuki, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve her alanda zorunlu bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin ba\u015flat\u0131l\u0131r oldu\u011fu bir d\u00f6nemdir Tanzimat d\u00f6nemi.<\/p>\n<p>Elbette bu olu\u015fumlarda bat\u0131daki geli\u015fmeler tetikleyici, bu geli\u015fmeleri okuyabilen ve de bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc alm\u0131\u015f kadrolar\u0131n zorlamas\u0131 etkileyici, yer yer de belirleyici olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>Belediye kurumlar\u0131n\u0131n olu\u015fumu da bu de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>-Nitekim ilk uygulama 1860&#8243;l\u0131 y\u0131llarda \u0130stanbul&#8217;da ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>-Ancak Belediye te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131n ilk hukuk\u00ee temelleri Birinci Me\u015frutiyet d\u00f6neminde at\u0131lm\u0131\u015f, ilk olarak da 5 Ekim 1877&#8217;de &#8220;Dersaadet ve Vil\u00e2yet Belediye Kanunu&#8221; \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Dersaadet, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde \u0130stanbul&#8217;un eski bir ad\u0131d\u0131r.)<\/p>\n<p>-Ve de 1880&#8243;lerden itibaren \u015fehir ve kasabalarda belediyeler olu\u015fturulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemlerde belediyenin ad\u0131 \u015eehremaneti, belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n ad\u0131 \u015eehremini idi. Belediye ba\u015fkan\u0131 ise meclis \u00fcyeleri aras\u0131ndan se\u00e7ilerek atanmakta idi.<\/p>\n<p>Belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n halk taraf\u0131ndan do\u011frudan se\u00e7ilmesine ise 1963&#8217;te ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>Cumhuriyet, imparatorluktan 389 adet belediye idaresi devralm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ve 3 Nisan 1930&#8217;da \u00e7\u0131kar\u0131lan 1580 say\u0131l\u0131 &#8220;Belediye Kanunu&#8221; ile de \u015eehremini ve \u015eehremaneti isimleri kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>1580 say\u0131l\u0131 bu yasa Cumhuriyet d\u00f6nemi belediyecili\u011fin ana iskeleti, belediyecilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve i\u015flevinin ana esaslar\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesi olmu\u015ftur. 2005 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 5393 say\u0131l\u0131 yeni belediye yasas\u0131nda da bu esaslar aynen korunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>1984 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyecili\u011fine ge\u00e7i\u015f ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1984 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 3030 say\u0131l\u0131 &#8220;B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Kanunu&#8221; ile 3 b\u00fcy\u00fck ilde, yani \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir&#8217;de b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyecili\u011fi ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1986-1988 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 5, 1993 y\u0131l\u0131nda 8, b\u00fcy\u00fck\u015fehir s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n t\u00fcm il s\u0131n\u0131rlar\u0131na geni\u015fletilmesi sonucu 2014 y\u0131l\u0131nda 14 il daha eklenerek b\u00fcy\u00fck\u015fehir say\u0131s\u0131 30&#8217;a \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, 2017 TU\u0130K verilerine g\u00f6re n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k % 78&#8217;i 30 b\u00fcy\u00fck\u015fehirde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, 2017 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma ile de b\u00fcy\u00fck\u015fehir olma n\u00fcfusu, 700 binden 400 bine indirilerek i\u00e7inde \u00c7orum&#8217;un da bulundu\u011fu 21 ille birlikte b\u00fcy\u00fck\u015fehir say\u0131s\u0131n\u0131n 51&#8217;e \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyecili\u011finde \u0130l Genel Meclisi ve \u0130l \u00d6zel \u0130daresi la\u011fvedilerek B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Meclisi o ilin en yetkili meclisi olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yani diyebiliriz ki, b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi yerel iktidarlar olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ve de diyebiliriz ki bug\u00fcn t\u00fcm belediyeler, sivil halk\u0131n temsil g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yans\u0131yabildi\u011fi, demokrasinin tabandan geli\u015febildi\u011fi kurumlard\u0131r. Yani \u00f6yle olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle belediyeler \u00f6nemlidir; hem belediye ba\u015fkan\u0131 hem de belediye meclisine se\u00e7ilecek ki\u015filerin konumu daha da bir \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Peki, nas\u0131l bir belediye, nas\u0131l bir belediye ba\u015fkan\u0131 ve de nas\u0131l bir belediye meclisi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sami AKPINAR Evet, 31 Mart 2019 yerel se\u00e7imleri yakla\u015fmakta ve de bug\u00fcn h\u0131zl\u0131 bir siyasal haz\u0131rl\u0131k yap\u0131lmakta&#8230; Se\u00e7imi kazanabilmek i\u00e7in olabilecek ittifaklar, se\u00e7imi kazanmak i\u00e7in yo\u011fun pazarl\u0131klar yap\u0131lmakta&#8230; Ve de \u00f6yle ki, belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,55],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14914"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14915,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14914\/revisions\/14915"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.belediyeler.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}